नमस्कार मित्रांनो! समजा, तुमची जमीन एखाद्या हायवेच्या कामात किंवा सरकारी प्रकल्पामध्ये जात आहे, किंवा तुम्हाला एखादी नवीन प्रॉपर्टी खरेदी-विक्री करायची आहे. अशा वेळी आपल्या मनात सर्वांत पहिला प्रश्न येतो तो म्हणजे, “माझ्या जमिनीचा किंवा घराचा नक्की सरकारी भाव (ज्याला आपण ‘बाजार मूल्य’ किंवा ‘रेडी रेकनर दर’ म्हणतो) किती असेल?”. याच बाजार मूल्यावर आधारित आपल्याला स्टॅम्प ड्युटी (मुद्रांक शुल्क) किती भरावी लागेल हे सुद्धा ठरवले जाते.
पूर्वी या साध्या माहितीसाठी सरकारी कार्यालयांचे उंबरठे झिजवावे लागायचे. पण आता तसे नाही! आता तुम्ही तुमच्या मोबाईलवर किंवा लॅपटॉपवर अगदी काही मिनिटांत तुमच्या प्रॉपर्टीचे अचूक बाजार मूल्य काढू शकता. आयजीआर (IGR) महाराष्ट्रच्या नवीन सिस्टीमचा वापर करून हे मूल्यांकन कसे करायचे, ते आपण या ब्लॉगमध्ये अतिशय सोप्या भाषेत समजून घेणार आहोत.
तुमच्या जमिनीचे बाजार मूल्य काढण्याच्या सोप्या स्टेप्स
१. अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या: सर्वांत आधी तुमच्या मोबाईलवर इंटरनेट चालू करा आणि शासनाच्या igrmaharashtra.gov.in या अधिकृत वेबसाईटवर जा. या वेबसाईटवर तुम्हाला ‘e-Valuation’ (ई-मूल्यांकन) नावाचा एक पर्याय दिसेल. तिथे तुम्हाला जुनी १.९ (1.9) आणि नवीन २.० (2.0 Beta) अशा दोन आवृत्त्या दिसतील. अत्यंत अचूक आणि सविस्तर माहितीसाठी नवीन ‘ई-मूल्यांकन २.०’ चा वापर करणे जास्त फायद्याचे आहे.
२. सोपी नोंदणी (Registration) आणि लॉगिन: नवीन २.० सिस्टीममध्ये माहिती पाहण्यासाठी तुम्हाला सुरुवातीला एकदाच रजिस्ट्रेशन करावे लागते. तुमचे संपूर्ण नाव, मोबाईल नंबर, तालुका, जिल्हा आणि ईमेल आयडी वापरून तुम्ही तुमचा स्वतःचा युजरनेम व पासवर्ड तयार करू शकता. एकदा का तुमचे खाते तयार झाले की, तोच युजरनेम, पासवर्ड आणि स्क्रीनवर दिसणारा कॅप्चा टाकून लॉगिन करा.
येथे वाचा – हरभऱ्याने ओलांडला ७ हजारांचा टप्पा, या बाजारात मिळतोय जास्त भाव
३. प्रॉपर्टीची जागा आणि ठिकाण निवडा: लॉगिन केल्यानंतर सिस्टीम तुम्हाला काही सोपे प्रश्न विचारेल. आधी तुम्हाला ज्या वर्षाचे मूल्यांकन पाहायचे आहे ते वर्ष (उदा. २०२५-२६) आणि तुमचा जिल्हा निवडा. त्यानंतर तुमचा तालुका आणि गावाचे नाव अचूक निवडा. तुमची प्रॉपर्टी शहरात असेल तर नगरपरिषद आणि गावात असेल तर ग्रामपंचायत किंवा योग्य तो पर्याय निवडा.
४. जमिनीचा किंवा घराचा प्रकार सविस्तर भरा: आता तुम्हाला प्रॉपर्टीचा मुख्य प्रकार निवडायचा आहे — ती जमीन निवासी (घर), व्यावसायिक (दुकान) की शेतीसाठी वापरली जाते?
• घरासाठी: जर तुम्ही घराचे व्हॅल्युएशन काढत असाल, तर बांधकाम कच्चे आहे की पक्के (RCC), घर किती जुने आहे आणि एकूण बांधकाम किती चौरस फूट आहे, हे सांगावे लागते.
• शेतजमिनीसाठी: जर तुम्ही शेतजमीन निवडली, तर एकूण क्षेत्र (हेक्टरमध्ये) किती आहे ते तिथे टाका. तुमच्या ७/१२ उताऱ्याच्या डाव्या बाजूला एक ‘आकारणी’ (Assessment tax) दिलेली असते, ती रक्कम तिथे भरा. जमिनीत विहीर किंवा बोअरवेल आहे का? जमीन जिरायती आहे की बागायती? तसेच तिथे द्राक्ष, काजू, नारळ किंवा इतर कोणती फळबाग आहे का? ही सर्व माहिती तिथे व्यवस्थित टिकमार्क करून भरा.
येथे वाचा – गव्हाचे भाव गगनाला भिडले! आता गहू विकायचा की साठवायचा? जाणून घ्या बाजाराचा मूड
५. एका क्लिकवर मिळवा संपूर्ण मूल्यांकन!
तुमच्या प्रॉपर्टीची सगळी माहिती भरून झाल्यावर, सर्वात शेवटी परत एकदा कॅप्चा कोड टाका आणि खाली दिलेल्या ‘गणना आणि जतन करा’ (Calculate and Save) या बटनावर क्लिक करा.
कमाल पहा! अवघ्या काही सेकंदांत तुमच्या स्क्रीनवर तुमच्या प्रॉपर्टीचे संपूर्ण मूल्यांकन (उदा. १ कोटी ३० लाख रुपये) आणि त्या भागातील जमिनीचे शासकीय दर सविस्तरपणे दिसतील.
